SHPATULL NË SALVEO
Shpatulla vlerësohet sipas lëvizjes që ju duhet të rifitoni.
Dhimbja, forca, kontrolli i shpatullës dhe kërkesat e punës ose sportit shqyrtohen së bashku.
Kur duhet vlerësim urgjent
PATOLOGJITË DHE PARAQITJET KLINIKE
Çfarë mund të shkaktojë simptoma në shpatull?
Këto janë problematikat kryesore, jo një listë diagnostike për vetëvlerësim. E njëjta simptomë mund të ketë burime të ndryshme dhe gjetjet në imazheri nuk shpjegojnë gjithmonë dhimbjen.
Mansheta rrotulluese dhe hapësira subakromiale
Dhimbja e lidhur me manshetën rrotulluese / dhimbja subakromiale+
Emërtim klinik që përfshin dhimbjen e lidhur me ngarkimin e manshetës rrotulluese dhe strukturave subakromiale. Nuk përfaqëson domosdoshmërisht një “përplasje” të vetme anatomike; tendini, bursa, kapaciteti i indeve dhe ngarkesa mund të kontribuojnë së bashku.
- Dhimbje anësore e shpatullës gjatë ngritjes së krahut ose punës mbi kokë
- Hark i dhimbshëm gjatë ngritjes ose uljes së krahut
- Dhimbje gjatë natës ose kur shtrihet mbi anën e prekur
- Dobësi e lidhur me dhimbjen gjatë ngritjes ose rrotullimit të krahut
Tendinopatia e manshetës rrotulluese+
Gjendje e lidhur me ngarkesën e një ose më shumë tendinave të manshetës rrotulluese, më shpesh të supraspinatusit. Zakonisht zhvillohet gradualisht dhe nuk është thjesht inflamacion.
- Dhimbje gjatë ngritjes së krahut, hedhjes ose ushtrimeve me rezistencë
- Dhimbje gjatë rrotullimit të jashtëm ose ngritjes kundër rezistencës
- Ndjeshmëri në pjesën anësore ose të përparme të shpatullës
- Ulje e tolerancës ndaj punës, palestrës ose sportit mbi kokë
Çarja e manshetës rrotulluese+
Çarje e pjesshme ose e plotë e një tendini të manshetës, nga traumë ose ndryshime degjenerative. Çarjet në imazheri mund të ekzistojnë edhe pa simptoma, ndaj rëndësia e tyre lidhet me historinë, dobësinë dhe ekzaminimin.
- Dhimbje anësore dhe gjatë natës
- Dobësi gjatë ngritjes ose rrotullimit të krahut
- Humbje e papritur e funksionit pas rënies ose ngritjes së një peshe
- Vështirësi për të ngritur krahun, krehur flokët ose veshur rrobat
Bursiti subakromial-subdeltoid+
Irritim ose inflamacion i bursës që ndihmon rrëshqitjen midis manshetës rrotulluese dhe strukturave sipër saj. Shpesh bashkëekziston me problematika të manshetës dhe nuk dallohet gjithmonë vetëm nga simptomat.
- Dhimbje në pjesën anësore të shpatullës
- Dhimbje gjatë ngritjes së krahut ose punës së përsëritur mbi kokë
- Dhimbje kur shtrihet mbi shpatullën e prekur
- Ndjeshmëri dhe kufizim i lëvizjes për shkak të dhimbjes
Tendinopatia kalcifikuese+
Depozitim kalciumi brenda një tendini të manshetës rrotulluese, zakonisht supraspinatusit. Mund të jetë pa simptoma, kronike ose të shkaktojë një episod shumë të dhimbshëm gjatë fazës së resorbimit.
- Dhimbje e papritur dhe shumë e fortë ose dhimbje që zhvillohet gradualisht
- Dhimbje gjatë natës dhe pamundësi për t’u shtrirë mbi atë anë
- Kufizim i theksuar i ngritjes së krahut gjatë fazës akute
- Dhimbje dhe dobësi e provokuar nga lëvizjet mbi kokë
Kapsula dhe artikulacionet
Kapsuliti adheziv (shpatulla e ngrirë)+
Gjendje ku kapsula e artikulacionit glenohumeral bëhet e dhimbshme dhe e ngurtë, me humbje progresive të lëvizjes aktive dhe pasive. Rrotullimi i jashtëm zakonisht kufizohet dukshëm.
- Dhimbje që mund të jetë e fortë gjatë natës
- Humbje progresive e lëvizjes aktive dhe pasive
- Vështirësi për të veshur xhaketën, lidhur reçipetat ose arritur pas shpine
- Kufizim i ngritjes dhe sidomos i rrotullimit të jashtëm të krahut
Osteoartriti glenohumeral+
Ndryshim degjenerativ i artikulacionit kryesor të shpatullës që prek kërcin dhe strukturat përreth. Ashpërsia në radiografi nuk përputhet gjithmonë me simptomat.
- Dhimbje e thellë në shpatull që shtohet me aktivitet
- Ngurtësi dhe humbje progresive e lëvizjes
- Kërcitje ose fërkim gjatë lëvizjes
- Dhimbje gjatë natës dhe vështirësi në aktivitetet e përditshme
Artroza e artikulacionit akromioklavikular+
Ndryshim degjenerativ në nyjën midis akromionit dhe klavikulës, në pjesën e sipërme të shpatullës. Mund të jetë simptomatik ose vetëm gjetje në imazheri.
- Dhimbje e lokalizuar në majë të shpatullës
- Dhimbje kur krahu sillet përpara dhe përtej kraharorit
- Ndjeshmëri mbi artikulacionin akromioklavikular
- Dhimbje gjatë shtytjes, ngritjes së peshave ose gjumit mbi atë anë
Dëmtimi ose ndarja akromioklavikulare+
Distension ose çarje e ligamenteve të artikulacionit akromioklavikular, zakonisht pas rënies direkt mbi shpatull. Shkalla e dëmtimit varion nga ndrydhje e lehtë deri në zhvendosje të dukshme.
- Dhimbje e menjëhershme në majë të shpatullës pas traume
- Ënjtje, mavijosje ose ngritje e dukshme e skajit të klavikulës
- Dhimbje kur krahu kalon përpara kraharorit
- Vështirësi në ngritjen e krahut ose mbajtjen e peshës
Patologjitë sternoklavikulare+
Ndrydhje, luksacion, artrozë ose inflamacion i nyjës ku klavikula lidhet me sternumin. Luksacioni posterior pas traume është i rrallë, por mund të rrezikojë rrugët e frymëmarrjes dhe enët e mëdha.
- Dhimbje dhe ënjtje pranë skajit të brendshëm të klavikulës
- Dhimbje me lëvizjen e shpatullës ose frymëmarrjen e thellë
- Deformim ose asimetri pas traume
- Vështirësi në frymëmarrje, gëlltitje ose ndryshim zëri në luksacionin posterior — urgjencë
Labrumi dhe stabiliteti
Instabiliteti dhe luksacioni glenohumeral+
Koka e humerusit del pjesërisht ose plotësisht nga zgavra glenoide. Mund të jetë episod akut pas traume ose paqëndrueshmëri e përsëritur pas dëmtimit të kapsulës, ligamenteve ose labrumit.
- Dhimbje e fortë dhe deformim gjatë luksacionit akut
- Ndjesi se shpatulla del ose do të dalë nga vendi
- Frikë dhe pasiguri në pozicione mbi kokë ose me krahun prapa
- Mpirje mbi anën e jashtme të shpatullës ose dobësi pas luksacionit kërkojnë kontroll nervor
Dëmtimet e labrumit dhe çarja SLAP+
Çarje e buzës fibro-kërcore rreth glenoidit; te SLAP preket pjesa e sipërme pranë ankorimit të tendinit të bicepsit. Mund të vijë nga traumë, tërheqje ose ngarkesë e përsëritur mbi kokë.
- Dhimbje e thellë brenda shpatullës
- Klikim, kapje ose bllokim i dhimbshëm
- Dhimbje gjatë hedhjes, ngritjes mbi kokë ose tërheqjes
- Ndjesi paqëndrueshmërie, dobësie ose “krahu i vdekur” te sportistët
Tendinat dhe muskujt
Tendinopatia e kokës së gjatë të bicepsit+
Gjendje e lidhur me ngarkesën e tendinit të kokës së gjatë të bicepsit në pjesën e përparme të shpatullës. Mund të bashkëekzistojë me patologji të manshetës ose labrumit.
- Dhimbje në pjesën e përparme të shpatullës ose në brazdën bicipitale
- Dhimbje gjatë ngritjes, tërheqjes ose punës mbi kokë
- Ndjeshmëri mbi tendin
- Klikim ose kapje kur bashkëekziston problem i labrumit ose stabilitetit
Ruptura proksimale e tendinit të bicepsit+
Çarje e tendinit të kokës së gjatë të bicepsit pranë shpatullës, shpesh mbi një tendin të dobësuar dhe ndonjëherë së bashku me çarje të manshetës.
- Dhimbje e papritur ose ndjesi “pop” në pjesën e përparme të shpatullës
- Mavijosje që zbret drejt krahut
- Fryrje e muskulit më poshtë në krah, e njohur si deformimi “Popeye”
- Dobësi ose dhimbje gjatë përkuljes së bërrylit dhe rrotullimit të pëllëmbës lart
Skapula dhe nervat
Diskinezia skapulare+
Ndryshim i pozicionit ose kontrollit të skapulës gjatë lëvizjes; është një paraqitje funksionale dhe jo domosdoshmërisht diagnozë më vete. Mund të shoqërojë probleme të shpatullës, qafës ose nervave.
- Dalje e dukshme e skajit të skapulës ose lëvizje asimetrike
- Lodhje dhe dhimbje rreth skapulës gjatë aktivitetit
- Vështirësi ose ulje e performancës në punë dhe sport mbi kokë
- Dobësi, mpirje ose fillim i papritur kërkojnë vlerësim të nervave
Bursiti skapulotorakal / “snapping scapula”+
Irritim i bursave ose fërkim jonormal midis skapulës dhe murit të kraharorit. Mund të lidhet me ngarkesë të përsëritur, kontroll të skapulës ose, më rrallë, ndryshime kockore.
- Dhimbje në anën e brendshme ose poshtë skapulës
- Kërcitje, fërkim ose kërcim i skapulës gjatë lëvizjes
- Dhimbje me punë të përsëritur mbi kokë
- Ndjeshmëri dhe lodhje e muskujve rreth skapulës
Trauma dhe gjendje që kërkojnë diferencim
Frakturat e klavikulës, humerusit proksimal ose skapulës+
Thyerje të kockave të brezit të shpatullës, zakonisht pas rënies, goditjes ose traume me energji të lartë. Kërkojnë vlerësim mjekësor dhe imazheri sipas rastit.
- Dhimbje e fortë menjëherë pas traumës
- Ënjtje, mavijosje, deformim ose dhimbje kockore e lokalizuar
- Pamundësi për të lëvizur ose përdorur krahun
- Mpirje, dorë e ftohtë ose puls i dobët kërkojnë vlerësim urgjent
Artriti inflamator ose septik+
Inflamacion i artikulacionit nga sëmundje reumatologjike ose infeksion. Një shpatull e nxehtë, shumë e dhimbshme dhe e shoqëruar me temperaturë mund të tregojë artrit septik, i cili është urgjencë mjekësore.
- Dhimbje, ngrohtësi, ënjtje dhe kufizim i madh i lëvizjes
- Dhimbje edhe në qetësi dhe përkeqësim i shpejtë
- Temperaturë, të dridhura ose gjendje e përgjithshme jo e mirë në infeksion
- Përfshirje e artikulacioneve të tjera ose ngurtësi e zgjatur mëngjesore në sëmundje inflamatore
Nekroza avaskulare e kokës së humerusit+
Humbje e furnizimit me gjak të një pjese të kokës së humerusit, e cila mund të çojë në dëmtim të kockës dhe artikulacionit. Mund të lidhet me traumë, kortikosteroide ose faktorë të tjerë dhe kërkon vlerësim mjekësor.
- Dhimbje e thellë në shpatull, fillimisht me ngarkesë e më pas edhe në qetësi
- Ngurtësi dhe humbje progresive e lëvizjes
- Dhimbje gjatë natës në faza më të avancuara
- Vështirësi në ngritjen e krahut dhe aktivitetet e përditshme
Dhimbja e referuar nga qafa, nervat ose organet+
Dhimbja mund të ndihet në shpatull edhe kur burimi është qafa, një nerv periferik, zemra, mushkëritë ose organet abdominale. Modeli i simptomave dhe shenjat shoqëruese përcaktojnë nevojën për orientim.
- Dhimbje me mpirje, shpime ose dobësi që përhapet nga qafa drejt krahut
- Simptoma që ndryshojnë më shumë me lëvizjen e qafës sesa të shpatullës
- Dhimbje shpatulle me presion në kraharor, djersitje, nauze ose vështirësi në frymëmarrje — urgjencë
- Dhimbje jo e lidhur me lëvizjen, e vazhdueshme ose me simptoma të përgjithshme kërkon vlerësim mjekësor
Përshkrimet janë orientuese. Diagnoza vendoset nga historia, ekzaminimi klinik dhe, vetëm kur indikohet, imazheria ose analizat.
VLERËSIMI
Çfarë kontrollojmë?
Testet përzgjidhen sipas historisë, simptomave dhe objektivave. Nuk përdoret një paketë identike për çdo pacient.
- Lëvizja e shpatullës dhe kraharorit
- Forca e manshetës rrotulluese dhe skapulës
- Toleranca ndaj ngarkesës
- Kërkesat funksionale specifike
RRUGA E REHABILITIMIT
Shqyrtojmë dhimbjen, ngurtësinë dhe lëvizjen aktive e pasive.
Vlerësojmë manshetën rrotulluese, skapulën dhe zinxhirin funksional.
Përshtatim punën, gjumin, aktivitetin dhe ushtrimin me tolerancën.
Forca dhe detyrat mbi kokë progresojnë gradualisht.
Matim funksionin përpara kthimit në punë, palestër ose sport.
PYETJE TË SHPESHTA
Para vlerësimit.
Përgjigje orientuese për këtë problematikë; vendimi individual merret pas ekzaminimit.
A nënkupton çdo dhimbje dëmtim të manshetës rrotulluese?
Jo. Simptoma të ngjashme mund të lidhen me struktura dhe faktorë të ndryshëm; ekzaminimi ndihmon të orientohet vendimi.
A duhet ta shmang ngritjen e krahut?
Jo automatikisht. Lëvizja dhe ngarkesa përshtaten sipas irritueshmërisë dhe objektivit.
Kur përdoret terapia manuale?
Vetëm kur ka një objektiv të qartë dhe lidhet me rikthimin aktiv të lëvizjes dhe funksionit.
Kur nevojitet konsultë ortopedike?
Pas traumës së rëndë, dobësisë së theksuar, dyshimit për dëmtim strukturor ose mungesës së progresit.
FIZIOTERAPI
Raste klinike
Vlerësimi, trajtimi dhe ndjekja e rasteve individuale të rehabilitimit.
0 raste
Ende nuk ka raste të publikuara në këtë kategori.
REZERVO VLERËSIM
Hapi i parë është vlerësimi i duhur.
Kontaktoni klinikën ose plotësoni kërkesën. Ajo dërgohet në mënyrë të sigurt në portalin e klinikës dhe konfirmohet nga stafi.
