DHIMBJE KRONIKE NË SALVEO
Kur dhimbja zgjat, plani duhet të rindërtojë kapacitetin gradualisht.
Vlerësimi përfshin funksionin, ngarkesën, gjumin, besimin në lëvizje dhe faktorët që ndikojnë në aktivitetin e përditshëm.
Kur duhet vlerësim urgjent
PATOLOGJITË DHE PARAQITJET KLINIKE
Çfarë mund ta shpjegojë dhimbjen kronike?
Këto janë problematikat kryesore, jo një listë diagnostike për vetëvlerësim. E njëjta simptomë mund të ketë burime të ndryshme dhe gjetjet në imazheri nuk shpjegojnë gjithmonë dhimbjen.
Dhimbja kronike primare dhe e përhapur
Dhimbja kronike primare+
Dhimbje që vazhdon ose përsëritet për më shumë se 3 muaj, shoqërohet me kufizim funksional ose shqetësim të rëndësishëm dhe nuk shpjegohet më mirë vetëm nga një sëmundje tjetër. Është një gjendje reale dhe mund të bashkëjetojë me diagnoza të tjera.
- Dhimbje e vazhdueshme ose me periudha përkeqësimi
- Kufizim në aktivitetet e përditshme, punë ose sport
- Gjumi, energjia, humori ose përqendrimi mund të ndikohen
Dhimbja kronike primare muskuloskeletore+
Dhimbje afatgjatë në muskuj, kocka ose artikulacione ku ndikimi funksional nuk shpjegohet plotësisht nga ndryshimet strukturore. Vlerësimi përfshin ngarkesën, ndjeshmërinë, gjumin dhe kontekstin shëndetësor.
- Dhimbje në një ose disa zona të trupit
- Ndjeshmëri e shtuar dhe tolerancë e ulët ndaj ngarkesës
- Luhatje të simptomave pa një dëmtim të ri të qartë
Fibromialgjia+
Sindromë e dhimbjes së përhapur kronike e shoqëruar shpesh me lodhje, gjumë joçlodhës dhe vështirësi njohëse. Diagnoza është klinike dhe kërkon përjashtimin e shpjegimeve të tjera të rëndësishme.
- Dhimbje e përhapur dhe ndjeshmëri e shtuar
- Lodhje dhe gjumë joçlodhës
- Ngurtësi, “mjegull mendore”, dhimbje koke ose simptoma të tjera të luhatshme
Profil me tipare nociplastike+
Përshkruan tipare që sugjerojnë përpunim të ndryshuar të dhimbjes kur dëmtimi i indeve ose nervit nuk e shpjegon plotësisht tablonë. Është mekanizëm klinik, jo etiketë që vendoset vetëm nga intensiteti i dhimbjes.
- Dhimbje e përhapur ose që ndryshon zonë
- Ndjeshmëri ndaj prekjes, presionit ose stimujve të shumtë
- Simptoma që ndikohen nga gjumi, lodhja, stresi dhe ngarkesa
Shtylla kurrizore dhe nofulla
Dhimbja e vazhdueshme jospecifike e mesit+
Dhimbje lumbare që zgjat mbi 3 muaj pa një shkak të vetëm specifik që shpjegon të gjithë tablonë. Faktorët fizikë, shëndetësorë dhe psikososialë mund të ndikojnë funksionin.
- Dhimbje dhe ngurtësi në fund të shpinës
- Vështirësi me uljen, përkuljen, ngritjen ose ecjen
- Simptoma që luhaten me aktivitetin, gjumin ose periudhat e stresit
Dhimbja e vazhdueshme jospecifike e qafës+
Dhimbje cervikale afatgjatë pa një lezion të vetëm që shpjegon domosdoshmërisht simptomat. Qëndrimet, puna, aktiviteti dhe ndjeshmëria individuale vlerësohen së bashku.
- Dhimbje ose ngurtësi e qafës dhe shpatullave
- Kufizim ose pasiguri gjatë kthimit të kokës
- Dhimbje koke ose lodhje gjatë punës së zgjatur
Dhimbja radikulare e vazhdueshme+
Dhimbje neuropatike nga irritimi ose dëmtimi i një rrënje nervore, e cila mund të vazhdojë edhe pasi shkaku fillestar është trajtuar. Kërkon ekzaminim neurologjik dhe diferencim nga dhimbja e referuar.
- Dhimbje djegëse, elektrike ose therëse në krah apo këmbë
- Mpirje, shpime ose ndjeshmëri e ndryshuar
- Dobësi, ndryshim refleksesh ose kufizim funksional
Sindroma e dhimbjes së vazhdueshme spinale pas kirurgjisë+
Dhimbje e mesit ose qafës, me ose pa simptoma në gjymtyrë, që vazhdon ose rikthehet pas kirurgjisë së shtyllës. Shkaqet mund të jenë të shumëfishta dhe kërkojnë koordinim mjekësor.
- Dhimbje e vazhdueshme ose e rikthyer pas operacionit
- Simptoma nervore në krah ose këmbë
- Tolerancë e ulur për ecje, ulje, punë ose ngarkesë
Çrregullimet temporomandibulare+
Çrregullime të artikulacionit të nofullës dhe muskujve përtypës që mund të shkaktojnë dhimbje të vazhdueshme në nofull, fytyrë ose regjionin temporal.
- Dhimbje në nofull, faqe, vesh ose tëmtha
- Klikim, bllokim ose kufizim i hapjes së gojës
- Dhimbje gjatë përtypjes dhe tension i muskujve përtypës
Artikulacionet, tendinat dhe muskujt
Osteoartroza simptomatike+
Sëmundje e artikulacionit me ndryshime të kërcit, kockës dhe indeve përreth. Gjetjet në radiografi dhe niveli i dhimbjes nuk përputhen gjithmonë.
- Dhimbje e lidhur me ngarkesën dhe aktivitetin
- Ngurtësi pas pushimit, zakonisht e shkurtër
- Kufizim lëvizjeje, dobësi dhe vështirësi funksionale
Dhimbja e vazhdueshme e shpatullës+
Dhimbje afatgjatë që mund të lidhet me manshetën rrotulluese, artikulacionin glenohumeral, sistemin nervor ose faktorë të kombinuar. Imazheria vetëm nuk përcakton burimin e simptomave.
- Dhimbje gjatë ngritjes ose përdorimit të krahut
- Dhimbje gjatë natës ose kur shtrihet mbi shpatull
- Dobësi dhe kufizim në punë, veshje ose sport
Tendinopatia e vazhdueshme+
Gjendje e lidhur me kapacitetin dhe ngarkesën e tendinit që mund të vazhdojë për muaj. Mund të prekë tendinin e Akilit, patelar, gluteal, manshetën rrotulluese ose tendina të tjera.
- Dhimbje e lokalizuar gjatë ngarkesës së tendinit
- Ngurtësi pas pushimit ose në fillim të aktivitetit
- Ulja e forcës dhe tolerancës për aktivitet të përsëritur
Dhimbja e vazhdueshme e ijës dhe legenit+
Dhimbje afatgjatë që mund të lidhet me artikulacionin koksofemoral, tendinat gluteale, murin abdominal, legenin ose burime të referuara. Lokalizimi nuk mjafton për diagnozë.
- Dhimbje në ijë, anë të kofshës, vithe ose legen
- Vështirësi me ecjen, shkallët, uljen ose gjumin në krah
- Kufizim lëvizjeje dhe tolerancë e ulur ndaj ngarkesës
Dhimbja e vazhdueshme e gjurit+
Dhimbje që zgjat pas një dëmtimi, periudhe mbingarkese ose pa një shkak të vetëm. Menisku, artikulacioni patellofemoral, osteoartroza dhe ndjeshmëria e sistemit të dhimbjes diferencohen klinikisht.
- Dhimbje gjatë ecjes, shkallëve, ulje-ngritjes ose vrapit
- Ënjtje ose ngurtësi që mund të luhatet
- Dobësi dhe ulje e besimit në gjurin e prekur
Dhimbja miofasciale e vazhdueshme+
Dhimbje rajonale e lidhur me muskujt dhe indet përreth, shpesh me ndjeshmëri dhe kufizim të tolerancës. Pikat e dhimbshme nuk duhen interpretuar si prova e vetme e shkakut.
- Dhimbje e lokalizuar ose e referuar nga një zonë muskulore
- Ndjeshmëri ndaj presionit dhe ngurtësi
- Dhimbje me përdorim të zgjatur ose ngarkesë të përsëritur
Dhimbja neuropatike dhe sindromat rajonale
Dhimbja neuropatike periferike+
Dhimbje e shkaktuar nga lezioni ose sëmundja e sistemit nervor somatosensor periferik. Shkaku mund të jetë metabolik, traumatik, infektiv, toksik ose mekanik.
- Djegie, shpime, ndjesi elektrike ose therëse
- Mpirje ose ndjeshmëri e reduktuar
- Dhimbje nga prekje e lehtë dhe ndonjëherë dobësi
Neuropatia nga kompresioni nervor+
Kompresion ose irritim i vazhdueshëm i një nervi periferik, si tuneli karpal, tuneli kubital ose tuneli tarsal. Simptomat ndjekin shpesh territorin e nervit.
- Mpirje, shpime ose djegie në territor të caktuar
- Simptoma gjatë natës ose në pozicione të caktuara
- Dobësi e kapjes, shputës ose muskujve të prekur
Neuralgjia postherpetike+
Dhimbje neuropatike që vazhdon në zonën e prekur pas herpes zosterit, edhe pasi skuqja dhe flluskat janë shëruar.
- Djegie ose dhimbje therëse në një brez të lëkurës
- Ndjeshmëri e lartë ndaj prekjes ose rrobave
- Mpirje, kruarje ose ndryshim ndjeshmërie
Sindroma komplekse e dhimbjes rajonale (CRPS)+
Dhimbje rajonale e vazhdueshme dhe disproporcionale pas dëmtimit ose operacionit, me ndryshime ndijore, vazomotore, sudomotore dhe motorike. Kërkon njohje dhe trajtim të hershëm multidisiplinar.
- Dhimbje djegëse dhe ndjeshmëri e theksuar
- Ndryshim i temperaturës, ngjyrës, djersitjes ose ënjtjes
- Ngurtësi, dobësi dhe përdorim i kufizuar i gjymtyrës
Dhimbja e gjymtyrës fantazmë+
Dhimbje e perceptuar në pjesën e amputuar të gjymtyrës. Dallohet nga dhimbja e cungut dhe mund të bashkëjetojë me probleme të protezës ose plagës.
- Djegie, shtrëngim, ngërç ose dhimbje elektrike në gjymtyrën e munguar
- Episode të luhatshme ose dhimbje e vazhdueshme
- Çrregullim gjumi dhe vështirësi me përdorimin e protezës
Pas traumës dhe ndërhyrjeve
Dhimbja kronike pas kirurgjisë+
Dhimbje që zhvillohet ose rritet pas operacionit dhe vazhdon përtej kohës së pritshme të shërimit, pasi janë vlerësuar infeksioni, komplikacionet mekanike dhe shkaqe të tjera.
- Dhimbje pranë zonës së operuar ose në territor nervor
- Ndjeshmëri e plagës, mpirje ose djegie
- Kufizim funksional që vazhdon pas fazës së pritshme të rikuperimit
Dhimbja kronike pas traumës+
Dhimbje që vazhdon pas një frakture, luksacioni, ndrydhjeje, aksidenti ose dëmtimi të indeve, edhe pasi faza akute ka kaluar. Mund të përfshijë komponentë nociceptivë dhe neuropatikë.
- Dhimbje e vazhdueshme në zonën e dëmtuar
- Ngurtësi, dobësi ose tolerancë e ulur ndaj ngarkesës
- Frikë nga lëvizja ose vështirësi në rikthimin në aktivitet
Dhimbja pas frakturës dhe imobilizimit+
Dhimbje dhe kufizim që mund të vazhdojnë pas bashkimit kockor për shkak të ngurtësisë, dobësisë, ndjeshmërisë ose komplikacioneve. Mosbashkimi dhe dështimi i materialit duhen përjashtuar kur dyshohen.
- Dhimbje gjatë ngarkesës ose në fund të lëvizjes
- Ngurtësi dhe dobësi pas imobilizimit
- Ënjtje ose funksion që nuk përparon sipas pritshmërisë
Dhimbja dhe ndjeshmëria e vazhdueshme e mbresës+
Një mbresë mund të mbetet e ndjeshme për shkak të irritimit të nervave të vegjël, aderencave ose reagimit të lartë ndijor. Plaga duhet të jetë e shëruar dhe pa shenja infeksioni.
- Dhimbje ose djegie mbi ose rreth mbresës
- Ndjeshmëri ndaj prekjes, rrobave ose presionit
- Tërheqje dhe kufizim gjatë lëvizjes së indeve
Shkaqe sekondare dhe shenja alarmuese
Artriti inflamator+
Sëmundje autoimune si artriti reumatoid ose psoriatik që mund të shkaktojë dhimbje kronike, inflamacion artikular dhe dëmtim progresiv. Kërkon vlerësim dhe menaxhim reumatologjik.
- Ënjtje, nxehtësi dhe dhimbje në disa artikulacione
- Ngurtësi e mëngjesit që zgjat
- Lodhje, ulje energjie ose periudha acarimi sistemik
Spondiloartriti aksial+
Sëmundje inflamatore që prek kryesisht artikulacionet sakroiliake dhe shtyllën. Dhimbja inflamatore nuk duhet trajtuar si dhimbje mekanike pa vlerësim mjekësor.
- Dhimbje në mes ose në vithe që përmirësohet me lëvizje
- Ngurtësi e zgjatur në mëngjes dhe dhimbje gjatë natës
- Fillim në moshë të re, alternim i dhimbjes së vitheve ose shenja të tjera inflamatore
Fraktura vertebrale nga osteoporoza+
Thyerje kompresive e vertebrës, shpesh pas traume të vogël ose pa traumë të qartë te personat me kockë të dobësuar. Dhimbja e re ose ndryshimi i formës kërkon vlerësim mjekësor.
- Dhimbje e re dhe e lokalizuar në shpinë
- Dhimbje me qëndrim në këmbë, ecje ose ndryshim pozicioni
- Humbje gjatësie ose rritje e kifozës
Infeksioni i shtyllës ose artikulacionit+
Infeksioni kockor, diskal ose artikular mund të paraqitet si dhimbje e vazhdueshme dhe kërkon vlerësim urgjent mjekësor, analiza dhe imazheri sipas rastit.
- Dhimbje e fortë dhe progresive, shpesh edhe në pushim
- Temperaturë, të dridhura ose gjendje e rënduar
- Artikulacion i nxehtë e i fryrë ose faktorë rreziku për infeksion
Dhimbja e lidhur me tumorin+
Dhimbja nga një tumor primar ose metastatik mund të ngatërrohet me dhimbje muskuloskeletore. Dyshimi kërkon vlerësim mjekësor dhe nuk menaxhohet vetëm me fizioterapi.
- Dhimbje progresive, e vazhdueshme ose e pazakontë për personin
- Humbje peshe e pashpjeguar, lodhje ose histori tumori
- Dhimbje nate e shoqëruar me shenja të tjera sistemike
Kompresioni i cauda equina ose i palcës kurrizore+
Kompresion neurologjik që mund të shkaktojë deficit të përhershëm dhe kërkon vlerësim urgjent. Dhimbja kronike nuk e përjashton shfaqjen e një ndryshimi të ri akut.
- Çrregullim i ri i urinimit ose jashtëqitjes
- Mpirje në zonën e shalës ose dobësi progresive të gjymtyrëve
- Vështirësi e re në ecje, humbje ekuilibri ose ndryshim i koordinimit të duarve
Përshkrimet janë orientuese. Diagnoza vendoset nga historia, ekzaminimi klinik dhe, vetëm kur indikohet, imazheria ose analizat.
VLERËSIMI
Çfarë kontrollojmë?
Testet përzgjidhen sipas historisë, simptomave dhe objektivave. Nuk përdoret një paketë identike për çdo pacient.
- Objektivat dhe kufizimet funksionale
- Toleranca aktuale ndaj aktivitetit
- Faktorët që përkeqësojnë ose lehtësojnë
- Plan progresiv dhe i monitorueshëm
RRUGA E REHABILITIMIT
Shqyrtojmë ecurinë, përpjekjet e mëparshme dhe ndikimin në jetën e përditshme.
Përcaktojmë funksionet që pacienti dëshiron të rifitojë.
Gjejmë një nivel aktiviteti të përballueshëm dhe të përsëritshëm.
Ngarkesa rritet në hapa të matshëm duke monitoruar reagimin.
Plani synon besim, qëndrueshmëri dhe strategji për periudhat e luhatjes.
PYETJE TË SHPESHTA
Para vlerësimit.
Përgjigje orientuese për këtë problematikë; vendimi individual merret pas ekzaminimit.
A do të thotë dhimbja e vazhdueshme se dëmtimi po përkeqësohet?
Jo domosdoshmërisht. Dhimbja dhe dëmtimi nuk ecin gjithmonë paralelisht; ndryshimet e reja duhet të vlerësohen.
A duhet të ushtroj kur simptomat luhaten?
Aktiviteti mund të përshtatet me një bazë të qëndrueshme dhe progres gradual, sipas reagimit individual.
Çfarë roli ka gjumi?
Gjumi, stresi, ngarkesa dhe rikuperimi mund të ndikojnë tolerancën dhe duhen marrë në konsideratë.
Sa shpejt pritet ndryshim?
Objektivat vendosen në funksion dhe kapacitet; ritmi ndryshon sipas historisë dhe reagimit.
FIZIOTERAPI
Raste klinike
Vlerësimi, trajtimi dhe ndjekja e rasteve individuale të rehabilitimit.
0 raste
Ende nuk ka raste të publikuara në këtë kategori.
REZERVO VLERËSIM
Hapi i parë është vlerësimi i duhur.
Kontaktoni klinikën ose plotësoni kërkesën. Ajo dërgohet në mënyrë të sigurt në portalin e klinikës dhe konfirmohet nga stafi.
