PAS KIRURGJISË NË SALVEO
Rehabilitimi pas kirurgjisë kërkon faza, kritere dhe komunikim.
Programi respekton ndërhyrjen, udhëzimet e kirurgut dhe objektivat funksionale, me progres të dokumentuar.
Kur duhet vlerësim urgjent
PATOLOGJITË DHE PARAQITJET KLINIKE
Cilat shqetësime mund të shfaqen pas kirurgjisë?
Këto janë problematikat kryesore, jo një listë diagnostike për vetëvlerësim. E njëjta simptomë mund të ketë burime të ndryshme dhe gjetjet në imazheri nuk shpjegojnë gjithmonë dhimbjen.
Gjuri
Pas rikonstruksionit të ligamentit të kryqëzuar anterior (ACL)+
Rehabilitimi respekton graftin, strukturat e trajtuara bashkë dhe udhëzimet e kirurgut, duke progresuar nga kontrolli i ënjtjes te vrapi dhe sporti me kritere.
- Dhimbje dhe ënjtje në fazën e hershme
- Kufizim i ekstenzionit ose fleksionit
- Dobësi e kuadricepsit dhe vështirësi në ecje, shkallë ose kontroll njëkëmbësh
Pas riparimit të meniskut+
Pas qepjes së meniskut, ngarkesa dhe fleksioni mund të kufizohen sipas tipit dhe vendit të çarjes; protokolli kirurgjikal ka përparësi.
- Dhimbje dhe ënjtje rreth vijës artikulare
- Kufizim i përkohshëm i lëvizjes dhe ngarkesës
- Dobësi dhe vështirësi në ulje-ngritje ose kthesa
Pas meniscektomisë parciale+
Pas heqjes së pjesës së dëmtuar të meniskut, rikthimi zakonisht përparon sipas ënjtjes, lëvizjes, forcës dhe reagimit ndaj ngarkesës.
- Ënjtje dhe dhimbje pas artroskopisë
- Dobësi e përkohshme e kuadricepsit
- Dhimbje gjatë squat-it, shkallëve ose aktivitetit sportiv
Pas protezës totale ose unikompartimentale të gjurit+
Rehabilitimi synon lëvizjen funksionale, forcën, ecjen dhe pavarësinë pas zëvendësimit të një pjese ose gjithë sipërfaqes artikulare.
- Dhimbje dhe ënjtje postoperative
- Kufizim i fleksionit ose ekstenzionit
- Dobësi, ecje e ngadalësuar dhe vështirësi në shkallë ose ngritje nga karrigia
Pas stabilizimit patellar ose rikonstruksionit MPFL+
Rehabilitimi pas stabilizimit të patelës balancon mbrojtjen e strukturave të riparuara me rikthimin gradual të lëvizjes dhe forcës.
- Dhimbje dhe ënjtje në pjesën e përparme ose të brendshme të gjurit
- Kufizim i përkuljes në fazat e para
- Dobësi e kuadricepsit dhe pasiguri gjatë shkallëve
Pas kirurgjisë së kërcit ose osteotomisë së gjurit+
Procedurat e kërcit dhe osteotomitë kanë kufizime specifike të ngarkesës për të mbrojtur biologjinë e shërimit dhe korrigjimin kockor.
- Dhimbje dhe ënjtje pas ngarkesës
- Kufizim i përkohshëm i mbajtjes së peshës
- Dobësi dhe ulje e tolerancës për ecje, squat ose sport
Ija dhe legeni
Pas protezës totale të ijës+
Rehabilitimi rikthen ecjen, forcën dhe funksionin duke respektuar qasjen kirurgjikale, masat kundër luksacionit dhe udhëzimet individuale.
- Dhimbje dhe ënjtje në ijë ose kofshë
- Dobësi e muskujve të ijës dhe çalim
- Vështirësi në ngritje, shkallë, veshje dhe ecje të gjatë
Pas artroskopisë së ijës dhe riparimit të labrumit+
Rehabilitimi pas trajtimit të labrumit, FAI ose kërcit kontrollon ngarkesën, lëvizjen dhe forcën sipas procedurës së kryer.
- Dhimbje në ijë dhe kufizim i përkuljes
- Vështirësi në ecje dhe përdorim i përkohshëm i patericave
- Dobësi dhe dhimbje me ulje të zgjatur ose rrotullim
Pas fiksimit të frakturës proksimale të femurit+
Pas fiksimit të qafës ose rajonit trokanterik të femurit, ngarkesa përcaktohet nga stabiliteti, cilësia kockore dhe udhëzimi kirurgjikal.
- Dhimbje dhe dobësi e gjymtyrës
- Vështirësi në ngritje dhe ecje
- Humbje e ekuilibrit dhe tolerancës funksionale
Pas kirurgjisë së legenit ose acetabulumit+
Rehabilitimi pas fiksimit të unazës pelvike ose acetabulumit kërkon kufizime individuale të ngarkesës dhe progres të koordinuar me kirurgun.
- Dhimbje në legen, ijë ose fund të shpinës
- Kufizim i ecjes dhe transferimeve
- Dobësi e ijës dhe trungut pas imobilizimit
Shpatulla
Pas riparimit të manshetës rrotulluese+
Tendini i riparuar mbrohet në fazën e hershme; lëvizja pasive, aktive dhe forca futen sipas madhësisë së çarjes dhe udhëzimit kirurgjikal.
- Dhimbje dhe gjumë i vështirë në fazat e para
- Kufizim i ngritjes dhe rotacionit të krahut
- Dobësi gjatë ngritjes ose punës mbi kokë
Pas stabilizimit dhe riparimit të labrumit të shpatullës+
Rehabilitimi pas Bankart, SLAP ose stabilizimit tjetër kufizon përkohësisht pozicionet që stresojnë riparimin dhe rikthen kontrollin gradualisht.
- Dhimbje dhe ngurtësi postoperative
- Pasiguri ose frikë në pozicione të caktuara
- Dobësi dhe ulje e kontrollit gjatë hedhjes ose ngritjes
Pas protezës anatomike ose të përmbysur (reverse) të shpatullës+
Programi ndryshon sipas tipit të protezës dhe integritetit të muskujve; synohen funksioni i krahut, lëvizja dhe pavarësia.
- Dhimbje dhe ënjtje rreth shpatullës
- Kufizim i lëvizjes dhe përdorimit të krahut
- Dobësi gjatë veshjes, higjienës ose ngritjes së objekteve
Pas fiksimit të frakturës së humerusit ose klavikulës+
Pas fiksimit kockor, progresi i lëvizjes dhe forcës varet nga stabiliteti, shërimi radiologjik dhe strukturat e përfshira.
- Dhimbje dhe ënjtje pas traumës dhe operacionit
- Ngurtësi e shpatullës ose bërrylit
- Dobësi dhe vështirësi në përdorimin e krahut
Bërryli, kyçi dhe dora
Pas fiksimit të frakturës së bërrylit, parakrahut ose kyçit+
Rehabilitimi synon të parandalojë ngurtësinë dhe të rikthejë rrotullimin e parakrahut, lëvizjen e kyçit dhe forcën e kapjes pa cenuar shërimin kockor.
- Dhimbje dhe ënjtje lokale
- Kufizim i bërrylit, rrotullimit të parakrahut ose kyçit
- Dobësi e kapjes dhe vështirësi në detyrat e dorës
Pas riparimit të tendinit distal të bicepsit ose tricepsit+
Riparimi kërkon mbrojtje nga tensioni i hershëm dhe progres të kontrolluar të lëvizjes e forcës sipas biologjisë së tendinit.
- Dhimbje dhe ënjtje rreth bërrylit
- Dobësi në fleksion/supinacion ose ekstenzion
- Kufizim i përkohshëm i ngritjes dhe shtytjes
Pas dekompresionit të tunelit karpal ose kubital+
Pas lirimit të nervit, menaxhohen plaga, lëvizja, ndjeshmëria dhe rikthimi gradual i kapjes; rikuperimi nervor mund të kërkojë kohë.
- Dhimbje dhe ndjeshmëri rreth plagës
- Mpirje ose shpime që mund të vazhdojnë përkohësisht
- Dobësi e kapjes ose lëvizjeve të imëta
Pas riparimit të tendinave, ligamenteve ose nervave të dorës+
Orteza dhe progresi përcaktohen nga struktura e riparuar; lëvizja shumë e hershme ose ngarkesa e tepërt mund të rrezikojë riparimin.
- Dhimbje, ënjtje dhe ngurtësi e gishtave
- Kufizim i përkuljes ose shtrirjes aktive
- Ndryshim ndjeshmërie dhe dobësi e kapjes
Kavilja dhe shputa
Pas riparimit të tendinit të Akilit+
Rehabilitimi kalon nga mbrojtja në çizme dhe plantarfleksion te ecja, ngritjet në majë të gishtave, vrapi dhe kërcimi me kritere.
- Dhimbje dhe ënjtje pas kaviljes
- Kufizim i dorsifleksionit dhe dobësi e pulpës
- Vështirësi në shtytje, ecje të shpejtë ose shkallë
Pas fiksimit të frakturës së kaviljes ose Lisfranc+
Ngarkesa dhe lëvizja varen nga stabiliteti i fiksimit dhe shërimi; mesi i shputës dhe sindezmoza mund të kërkojnë mbrojtje më të gjatë.
- Dhimbje dhe ënjtje të kaviljes ose shputës
- Kufizim i ngarkesës dhe dorsifleksionit
- Ulje e forcës së pulpës dhe ekuilibrit, me vështirësi në ecje
Pas rikonstruksionit ligamentar të kaviljes+
Riparimi ose rikonstruksioni i ligamenteve laterale/sindezmozës mbrohet fillimisht, pastaj progresojnë lëvizja, forca, ekuilibri dhe ndryshimi i drejtimit.
- Dhimbje dhe ënjtje rreth kaviljes
- Ngurtësi dhe pasiguri gjatë ngarkesës
- Dobësi e muskujve stabilizues dhe kontrollit njëkëmbësh
Pas kirurgjisë së hallux valgus ose parashputës+
Pas korrigjimit kockor ose të indeve të buta, ngarkesa dhe lëvizja e gishtit progresojnë sipas procedurës dhe shërimit.
- Dhimbje dhe ënjtje e parashputës
- Ngurtësi e gishtit të madh ose gishtave të tjerë
- Vështirësi në shtytje dhe përdorimin e këpucëve
Pas artrodezës ose protezës së kaviljes+
Pas bashkimit ose zëvendësimit të artikulacionit, rehabilitimi fokusohet te shërimi, ecja, forca dhe përshtatja e segmenteve fqinje.
- Dhimbje dhe ënjtje postoperative
- Kufizim i lëvizjes ose ngarkesës sipas procedurës
- Ndryshim i ecjes dhe dobësi e pulpës
Shtylla kurrizore
Pas diskektomisë ose dekompresionit lumbar+
Rehabilitimi pas lirimit të rrënjës nervore rikthen ecjen, lëvizjen dhe kapacitetin për punë duke monitoruar simptomat neurologjike.
- Dhimbje e plagës dhe ngurtësi e mesit
- Simptoma të mbetura nervore në këmbë që mund të përmirësohen gradualisht
- Dobësi dhe tolerancë e ulur për ulje, ecje ose ngritje
Pas fuzionit lumbar+
Pas bashkimit të segmenteve vertebrale, progresi respekton shërimin kockor dhe kufizimet e kirurgut para ngarkesave të rënda.
- Dhimbje dhe ngurtësi postoperative
- Kufizim i përkohshëm i përkuljes dhe ngritjes
- Ulje e forcës dhe tolerancës për ecje ose punë
Pas kirurgjisë cervikale+
Pas dekompresionit ose fuzionit cervikal monitorohen plaga, gëlltitja, funksioni neurologjik dhe rikthimi gradual i qafës e krahëve.
- Dhimbje dhe ngurtësi e qafës
- Vështirësi e përkohshme në gëlltitje pas qasjes anteriore
- Mpirje ose dobësi e mbetur në krah që kërkon monitorim
Komplikacionet dhe shenjat alarmuese
Infeksioni i plagës ose i protezës+
Infeksion sipërfaqësor ose i thellë pas operacionit që kërkon vlerësim të shpejtë; nuk trajtohet vetëm me fizioterapi.
- Skuqje, nxehtësi, rrjedhje ose hapje e plagës
- Temperaturë, të dridhura ose gjendje e rënduar
- Dhimbje dhe ënjtje që rriten në vend që të përmirësohen
Tromboza e venave të thella dhe embolia pulmonare+
Mpiksje gjaku në venat e thella pas operacionit që mund të kalojë në mushkëri. Dyshimi kërkon urgjencë mjekësore.
- Ënjtje e re njëanësore, dhimbje ose nxehtësi e pulpës/kofshës
- Frymëmarrje e papritur e shkurtër ose dhimbje gjoksi
- Rrahje të shpejta, marramendje ose kollë me gjak
Ngurtësia postoperative dhe artrofibroza+
Formim i tepërt i indit fibroz dhe kufizim i lëvizjes përtej ecurisë së pritshme, veçanërisht pas kirurgjisë së gjurit ose shpatullës.
- Lëvizje që mbetet shumë e kufizuar ose përkeqësohet
- Dhimbje dhe ndjesi bllokimi në fund të lëvizjes
- Vështirësi funksionale pavarësisht progresit të rehabilitimit
Dëmtimi neurovaskular postoperativ+
Irritim ose dëmtim i nervit apo qarkullimit pas procedurës, ënjtjes ose imobilizimit; deficiti progresiv kërkon vlerësim urgjent.
- Mpirje ose dobësi e re/progresive
- Gjymtyrë e ftohtë, e zbehtë ose me puls të dobët
- Dhimbje shumë e fortë dhe ënjtje e tendosur
Sindroma komplekse e dhimbjes rajonale (CRPS)+
Dhimbje disproporcionale me ndryshime ndijore, vazomotore dhe motorike pas operacionit ose traumës; kërkon njohje dhe trajtim të hershëm multidisiplinar.
- Djegie ose ndjeshmëri shumë e lartë ndaj prekjes
- Ndryshim i temperaturës, ngjyrës, djersitjes ose ënjtjes
- Ngurtësi, dobësi dhe përdorim shumë i kufizuar i gjymtyrës
Luksacioni i protezës ose dështimi i fiksimit+
Zhvendosja e protezës, thyerja/lirimi i materialit ose humbja e fiksimit pas kirurgjisë kërkon vlerësim ortopedik dhe imazheri.
- Dhimbje e papritur, deformim ose shkurtim i gjymtyrës
- Pamundësi e menjëhershme për të mbajtur peshë ose përdorur segmentin
- Kërcitje e re, paqëndrueshmëri ose përkeqësim pas rënies
Përshkrimet janë orientuese. Diagnoza vendoset nga historia, ekzaminimi klinik dhe, vetëm kur indikohet, imazheria ose analizat.
VLERËSIMI
Çfarë kontrollojmë?
Testet përzgjidhen sipas historisë, simptomave dhe objektivave. Nuk përdoret një paketë identike për çdo pacient.
- Dokumentacioni dhe kufizimet kirurgjikale
- Dhimbja, ënjtja dhe plaga
- Lëvizja, forca dhe funksioni
- Kriteret për fazën e radhës
RRUGA E REHABILITIMIT
Procedura, udhëzimet, kufizimet dhe gjendja para operacionit vendosin kornizën.
Menaxhojmë simptomat dhe funksionin brenda kufijve kirurgjikalë.
Kapaciteti rritet progresivisht sipas shërimit dhe reagimit.
Ecja, shkallët, puna ose aftësitë sportive rifuten me kritere.
Rivlerësimet dhe komunikimi me kirurgun orientojnë vendimet e rëndësishme.
PYETJE TË SHPESHTA
Para vlerësimit.
Përgjigje orientuese për këtë problematikë; vendimi individual merret pas ekzaminimit.
Kur duhet të fillojë fizioterapia?
Koha varet nga procedura dhe udhëzimet e kirurgut; plani duhet të nisë me kufizime të qarta.
A duhet të sjell raportin operativ?
Po. Raporti, imazheria dhe udhëzimet ndihmojnë koordinimin dhe dozimin e sigurt.
Sa shpesh bëhet rivlerësimi?
Në pikat ku ndryshojnë kufizimet, ngarkesa ose objektivat funksionale.
Kur mund të kthehem në sport?
Kur shërimi, funksioni, testet dhe kërkesat sportive plotësojnë kriteret e përcaktuara.
FIZIOTERAPI
Raste klinike
Vlerësimi, trajtimi dhe ndjekja e rasteve individuale të rehabilitimit.
0 raste
Ende nuk ka raste të publikuara në këtë kategori.
REZERVO VLERËSIM
Hapi i parë është vlerësimi i duhur.
Kontaktoni klinikën ose plotësoni kërkesën. Ajo dërgohet në mënyrë të sigurt në portalin e klinikës dhe konfirmohet nga stafi.