IJE & LEGEN NË SALVEO
Artikulacioni i ijës dhe legeni kërkojnë vlerësim të lëvizjes si një sistem.
Vlerësojmë lëvizjen, forcën dhe tolerancën ndaj ecjes, vrapimit, qëndrimit ulur dhe detyrave të përditshme.
Kur duhet vlerësim urgjent
PATOLOGJITË DHE PARAQITJET KLINIKE
Çfarë mund të shkaktojë simptoma në ije dhe legen?
Këto janë problematikat kryesore, jo një listë diagnostike për vetëvlerësim. E njëjta simptomë mund të ketë burime të ndryshme dhe gjetjet në imazheri nuk shpjegojnë gjithmonë dhimbjen.
Artikulacioni koksofemoral
Osteoartriti koksofemoral+
Degjenerim gradual i kërcit dhe ndryshime të kockës në artikulacionin midis kokës së femurit dhe acetabulumit. Gjetjet në imazheri duhen lidhur me simptomat dhe funksionin.
- Dhimbje më shpesh në ijë, por edhe në kofshë, vithe ose gju
- Ngurtësi pas pushimit dhe kufizim i rotacionit ose përkuljes
- Vështirësi në ecje, shkallë, veshjen e çorapeve ose ngritjen nga karrigia
Impingementi femoroacetabular (FAI)+
Kontakt i parakohshëm midis femurit dhe buzës së acetabulumit për shkak të morfologjisë cam, pincer ose të kombinuar. Forma kockore vetëm nuk mjafton për diagnozë.
- Dhimbje e thellë në ijë gjatë përkuljes ose rrotullimit
- Dhimbje pas uljes së gjatë, squat-it ose sportit
- Ngurtësi, klikim ose kufizim i lëvizjes
Dëmtimi i labrumit acetabular+
Çarje ose irritim i unazës fibro-kërcore që rrethon acetabulumin dhe ndihmon stabilitetin e artikulacionit. Disa çarje mund të jenë pa simptoma.
- Dhimbje në ijë ose pjesën e përparme të kofshës
- Klikim, kapje ose bllokim gjatë lëvizjes
- Dhimbje me rrotullim, ndryshim drejtimi ose ulje të zgjatur
Displazia dhe paqëndrueshmëria e ijës+
Mbulim i pamjaftueshëm i kokës së femurit nga acetabulumi ose kontroll i reduktuar i artikulacionit, që mund të mbingarkojë labrumin dhe kërcin.
- Dhimbje në ijë ose anën e jashtme të ijës
- Ndjesi pasigurie, kërcitjeje ose kapjeje
- Simptoma gjatë ecjes së gjatë, vrapimit ose qëndrimit në një këmbë
Lezionet kondrale dhe trupat e lirë+
Dëmtim i kërcit artikular ose fragmente të lira brenda artikulacionit pas traumës, mbingarkesës ose sëmundjes artikulare.
- Dhimbje e thellë që shtohet me ngarkesë
- Bllokim, kapje ose kërcitje e artikulacionit
- Ënjtje, ngurtësi ose kufizim i lëvizjes
Tendinat dhe indet periartikulare
Sindroma e dhimbjes trokanterike të madhe+
Term që përfshin më shpesh tendinopatinë gluteale, me ose pa irritim të bursës, në anën e jashtme të ijës. Nuk është gjithmonë vetëm bursit.
- Dhimbje dhe ndjeshmëri mbi anën e jashtme të ijës
- Dhimbje kur shtrihet mbi atë anë ose kryqëzon këmbët
- Dhimbje gjatë ecjes, shkallëve ose qëndrimit në një këmbë
Tendinopatia e iliopsoasit dhe “snapping hip” i brendshëm+
Irritim i tendinit fleksor të ijës ose rrëshqitje e tij mbi strukturat e përparme, që mund të prodhojë kërcitje të dhimbshme.
- Dhimbje në pjesën e përparme të ijës
- Kërcitje gjatë ngritjes ose uljes së këmbës
- Dhimbje me vrap, shkallë, goditje topi ose ngritje nga ulja
Tendinopatia proksimale e hamstring-ut+
Mbingarkesë e tendinave të pasme të kofshës pranë ngjitjes në tuberozitetin iskiatik.
- Dhimbje e thellë poshtë vitheve
- Dhimbje gjatë uljes së zgjatur ose përkuljes përpara
- Simptoma me sprint, vrap përpjetë ose ushtrime të hamstring-ut
Dhimbja inguinale e lidhur me aduktorët+
Dhimbje e lokalizuar në aduktorë që riprodhohet me palpim dhe rezistencë, shpesh pas rritjes së sprintit, goditjeve ose ndryshimeve të drejtimit.
- Dhimbje në ijë ose brendësi të kofshës
- Dhimbje gjatë shtrëngimit të këmbëve
- Simptoma me vrap, kthesa, goditje topi ose hap të gjerë
Dëmtimi muskulor i ijës dhe kofshës+
Distension ose çarje e fleksorëve, aduktorëve, glutealëve ose hamstring-ut pas force të shpejtë, zgjatjeje ose sprinti.
- Dhimbje e papritur gjatë aktivitetit
- Dobësi dhe dhimbje gjatë kontraktimit ose shtrirjes së muskulit
- Mavijosje, ënjtje ose vështirësi në ecje në dëmtime më të mëdha
Legeni dhe regjioni inguinal
Dhimbja pubike dhe osteiti pubis+
Irritim i simfizës pubike dhe strukturave përreth, shpesh nga ngarkesa e përsëritur. Termi osteit pubis nuk nënkupton domosdoshmërisht një shkak të vetëm.
- Dhimbje qendrore mbi kockën pubike
- Dhimbje me vrap, goditje topi, kthesa ose ngritje nga shtrati
- Ndjeshmëri lokale dhe dhimbje me shtrëngimin e këmbëve
Dhimbja inguinale e lidhur me kanalin inguinal+
Dhimbje në kanalin inguinal që shtohet me sforcim, kollë ose aktivitet, pa qenë domosdoshmërisht hernie e dukshme. Kërkon dallim nga shkaqet abdominale dhe urologjike.
- Dhimbje ose presion në ijë gjatë sprintit dhe kthesave
- Dhimbje me kollë, teshtimë ose ushtrime abdominale
- Ndjeshmëri inguinale; fryrja e dukshme kërkon vlerësim për hernie
Dhimbja e lidhur me artikulacionin sakroiliak+
Dhimbje që mund të vijë nga artikulacioni midis sakrumit dhe legenit; diagnoza kërkon kombinim të historisë dhe testeve, jo një test të vetëm.
- Dhimbje njëanësore poshtë mesit ose mbi vithe
- Dhimbje me kthim në shtrat, shkallë ose qëndrim asimetrik
- Simptoma që mund të përhapen në vithe ose pjesën e pasme të kofshës
Disfunksioni i dyshemesë pelvike+
Koordinim, forcë ose relaksim jooptimal i muskujve të legenit, që mund të shoqërohet me dhimbje dhe çrregullime urinare, intestinale ose seksuale.
- Dhimbje pelvike, perineale ose gjatë marrëdhënieve
- Ndjesi presioni ose rëndese në legen
- Urgjencë, rrjedhje urinare ose vështirësi në zbrazje; kërkohet vlerësim i përshtatshëm specialistik
Nervat dhe dhimbja e referuar
Dhimbja e referuar nga mesi dhe radikulopatia+
Strukturat e shtyllës lumbare ose rrënjët nervore mund të japin dhimbje në vithe, ijë ose këmbë dhe të imitojnë një problem lokal të ijës.
- Dhimbje që lidhet me lëvizjet ose pozicionet e mesit
- Përhapje, mpirje ose shpime në këmbë
- Dobësi, ndryshim refleksesh ose ndjeshmërie kur preket rrënja nervore
Meralgia paresthetica+
Kompresim i nervit kutan lateral të kofshës, një nerv vetëm ndijor, zakonisht pranë ligamentit inguinal.
- Djegie, mpirje ose shpime në anën e jashtme të kofshës
- Ndjeshmëri e lëkurës ndaj rrobave ose prekjes
- Pa dobësi të muskujve, megjithëse qëndrimi në këmbë mund t’i shtojë simptomat
Sindroma gluteale e thellë+
Irritim ose kapje e nervit shiatik në hapësirën e thellë gluteale. Është term më i gjerë se “sindroma piriformis” dhe kërkon përjashtim të burimeve lumbare.
- Dhimbje e thellë në vithe
- Dhimbje ose shpime që përhapen pas kofshës
- Përkeqësim gjatë uljes së gjatë ose pozicioneve që tensionojnë regjionin
Trauma dhe kocka
Fraktura proksimale e femurit+
Thyerje e qafës së femurit, zonës intertrokanterike ose subtrokanterike, zakonisht pas rënies te të moshuarit ose traumës me energji të lartë.
- Dhimbje e fortë në ijë pas traumës
- Pamundësi për të qëndruar ose ecur mbi këmbë
- Këmba mund të duket e shkurtuar dhe e rrotulluar jashtë
Fraktura e stresit e qafës së femurit ose legenit+
Dëmtim kockor nga ngarkesa e përsëritur që tejkalon rikuperimin, veçanërisht te vrapuesit ose personat me shëndet kockor të reduktuar.
- Dhimbje graduale në ijë, vithe ose pjesën e përparme të kofshës
- Dhimbje me vrap ose ecje që mund të vazhdojë edhe në pushim
- Çalim dhe dhimbje gjatë mbajtjes së peshës
Luksacioni i ijës+
Zhvendosje e kokës së femurit jashtë acetabulumit, zakonisht pas traume me energji të lartë ose pas protezës. Është urgjencë mjekësore.
- Dhimbje shumë e fortë dhe deformim i këmbës
- Pamundësi për ta lëvizur ose ngarkuar këmbën
- Mpirje, dobësi ose ndryshim qarkullimi në këmbë
Nekroza avaskulare e kokës së femurit+
Humbje e furnizimit me gjak të kokës së femurit që mund të shkaktojë dëmtim dhe kolaps të kockës.
- Dhimbje graduale në ijë, vithe ose kofshë
- Dhimbje gjatë mbajtjes së peshës dhe më vonë në pushim
- Ngurtësi, çalim dhe ulje e lëvizjes
Fraktura e legenit dhe acetabulumit+
Thyerje e unazës pelvike ose zgavrës së ijës pas traume ose, te kocka e brishtë, pas ngarkese më të vogël. Mund të shoqërohet me dëmtime të organeve dhe enëve.
- Dhimbje e fortë në legen, ijë ose fund të shpinës
- Vështirësi ose pamundësi për të mbajtur peshë
- Mavijosje, marramendje, dhimbje abdominale ose gjakderdhje kërkojnë urgjencë
Mosha e rritjes dhe gjendje sistemike
Rrëshqitja e epifizës së kokës së femurit (SCFE)+
Rrëshqitje e pllakës së rritjes së kokës së femurit te adoleshentët. Çalimi ose pamundësia për të mbajtur peshë kërkon vlerësim urgjent ortopedik.
- Dhimbje në ijë, kofshë ose vetëm në gju
- Çalim dhe këmbë e rrotulluar jashtë
- Kufizim i rotacionit të brendshëm ose pamundësi për të ecur
Sëmundja Legg–Calvé–Perthes+
Ndërprerje e përkohshme e furnizimit me gjak të kokës së femurit në fëmijëri, që ndryshon formën dhe funksionin e artikulacionit gjatë shërimit.
- Çalim që zhvillohet gradualisht
- Dhimbje në ijë, kofshë ose gju
- Kufizim i rotacionit dhe hapjes së ijës
Apofiziti dhe fraktura avulsive e legenit+
Irritim i zonës së rritjes ose tërheqje e një fragmenti kockor nga kontraktimi i fortë i muskulit te adoleshentët aktivë.
- Dhimbje graduale me aktivitet te apofiziti
- Dhimbje e papritur ose kërcitje gjatë sprintit, kërcimit apo goditjes te avulsioni
- Ndjeshmëri lokale, dobësi dhe çalim
Artriti inflamator ose septik i ijës+
Inflamacion i artikulacionit nga sëmundje reumatologjike ose infeksion. Ija e dhimbshme dhe e nxehtë me temperaturë ose pamundësi për të mbajtur peshë është urgjencë.
- Dhimbje dhe kufizim i madh i lëvizjes
- Ngurtësi e zgjatur, ënjtje të artikulacioneve të tjera ose simptoma sistemike
- Temperaturë, gjendje e rënduar dhe refuzim i ecjes në infeksion
Përshkrimet janë orientuese. Diagnoza vendoset nga historia, ekzaminimi klinik dhe, vetëm kur indikohet, imazheria ose analizat.
VLERËSIMI
Çfarë kontrollojmë?
Testet përzgjidhen sipas historisë, simptomave dhe objektivave. Nuk përdoret një paketë identike për çdo pacient.
- Lëvizja e ijës dhe legenit
- Forca dhe kontrolli njëkëmbësh
- Ecja dhe detyrat funksionale
- Ndikimi i shpinës dhe gjurit
RRUGA E REHABILITIMIT
Shqyrtojmë ijën, legenin, shpinën dhe detyrat që provokojnë simptomat.
Vlerësojmë mobilitetin, ecjen dhe kontrollin njëkëmbësh.
Rindërtojmë kapacitetin e muskujve të ijës dhe trungut.
Ecja, shkallët, vrapimi ose palestra progresojnë sipas tolerancës.
Objektivat funksionale dhe reagimi vendosin kriteret e fazës tjetër.
PYETJE TË SHPESHTA
Para vlerësimit.
Përgjigje orientuese për këtë problematikë; vendimi individual merret pas ekzaminimit.
A vjen çdo dhimbje e ijës nga artikulacioni?
Jo. Simptomat mund të ndikohen edhe nga shpina, tendinat, muskujt ose ngarkesa; vlerësimi ndihmon diferencimin klinik.
A duhet të shmang ecjen?
Vetëm nëse simptomat ose udhëzimet mjekësore e kërkojnë; zakonisht ngarkesa përshtatet individualisht.
Si matet progresi?
Përmes lëvizjes, forcës, ecjes dhe detyrave që kanë rëndësi për pacientin.
Kur duhet ortopedi?
Pas traumës, kufizimit të rëndë, dyshimit për patologji intraartikulare ose mungesës së progresit.
FIZIOTERAPI
Raste klinike
Vlerësimi, trajtimi dhe ndjekja e rasteve individuale të rehabilitimit.
0 raste
Ende nuk ka raste të publikuara në këtë kategori.
REZERVO VLERËSIM
Hapi i parë është vlerësimi i duhur.
Kontaktoni klinikën ose plotësoni kërkesën. Ajo dërgohet në mënyrë të sigurt në portalin e klinikës dhe konfirmohet nga stafi.
